Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Διάφορα’ Category

Ζητήσαμε από φίλους Γαρδικιώτες να μας γράψουν για το χωριό. Παρουσιάζουμε έξι κείμενα βγαλμένα από τη καρδιά τους!


Κάθε  φορά  που  φτάνω  στο  κατώφλι  του  πατρικού  σπιτιού  μου στη  σκέψη  μου γυρίζει  η παραβολή  του ασώτου  υιού.
Η  πόρτα  του σπιτιού ανοίγει πριν ακόμα ανοίξει η πόρτα  του αυτοκινήτου και ο πατέρας με τη μάνα με χαμόγελα ως τα αυτιά υποδέχονται την κόρη που έχουν να δουν αρκετό καιρο.
Σκηνή απο δικό μου έργο που παίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις αυλές και τα κατώφλια του χωριού τις μέρες των διακοπών.
Γονείς που καρτερούν όλο το χρόνο να γεμίσει το σπίτι παρουσίες και κουβέντες.
Να διώξουν  τα  φαντάσματα της σιωπής που σκεπάζουν τους γεμάτους αναμνήσεις  τοίχους απ’τα παιδικά μας χρόνια
Επιστροφή στο χωριό!
Στους ανθρώπους εκείνους που μας έδωσαν ζωή,μας μεγάλωσαν,μας άνοιξαν δρόμους να βαδίσουμε και τώρα μένουν πίσω  να γεμίζουν τις ώρες τους με τις αγωνίες μας,τις τηλεφωνικές χαρές και λύπες μας, ώσπου να ξαναγυρίσουμε, έστω για λίγες μέρες στην πατρική φωλιά.
Η προσμονή και η χαρά παίρνει θέση στο τραπέζι της επιστροφής.
Όλα τα καλούδια του σπιτιού φτιαγμένα ή φυλαγμένα για μας παίρνουν θέση μπροστά μας.
Η μάνα να προσπαθεί να μας μπουκώσει με ότι καλύτερο και νοστιμότερο έφτιαξαν  τα χεράκια της (το τι μπουμπάρα και τι προκοίλι  έχω  φάει αυτές τις μέρες δε λέγεται).
Ο πατέρας πάλι να γεμίζει ξανά και ξανά  τα ποτήρια μας (ναι αυτός που πριν φύγω και ξενιτευτώ δεν άφηνε να πιούμε πάνω από ένα ποτηράκι και αυτό όχι από τσιγκουνιά αλλά από το φόβο του μεθυσιού).
Κουβέντες…εικόνες…συναισθήματα…συγκίνηση και γέλιο …καθιερωμένες πια  οικογενειακές  φωτογραφίες…
Ο χρόνος κυλά και είναι τόσα  αυτά που πρέπει να χωρέσουν σε στιγμές και να συμπληρώσουν το παζλ της απουσίας  μας, αυτές τις λίγες μέρες που βρισκόμαστε κοντά τους.
Αυτά τα γελαστά μάτια των γονιών μου, το γέλιο της καρδιάς τους, η περηφάνια των ματιών τους ,το ξανάνιωμα της ψυχής τους με κάνουν να γυρίζω κοντά τους με  την κάθε ευκαιρία διακοπών και να κλείνω τα μάτια στις σειρήνες των χιονισμένων  βουνών και των ηλιόλουστων παραλίων…

 

ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ

Απόψε

 

Απόψε, η γη σου είν’ όμορφη -Θε μου- όλη πέρα ως πέρα:

το λόφο ρείκια κόκκινα τον έχουνε στολίσει,

σα να’ ναι μια παραμονή γλυκιάς γιορτής, κι η μέρα,

σαν αγαθό χαμόγελο κ’ εκείνη αργεί να σβήσει.

 

Δεξιά, ζερβά στη μοναξιά του δρόμου οι λεύκες μένουν

ακίνητες στο λίγο φως· δε σειέται ένα κλαδί τους,

δεν τρέμει ούτ’ ένα φύλλο τους· όπου κι αν δεις σωπαίνουν

και σα μια δέηση βουβή, θαρρείς, είν’ η σιωπή τους.

 

Κάτω στα πλάγια του βουνού, που γέρνει βυθισμένο

μέσα στου ονείρου τη σκιά, μες στη θολή γαλήνη,

το μακρινό, το βραδινό χωριό τ’ αγαπημένο

σαν άυλος τόπος για ψυχές που ’ν’ άγιες έχει γίνει.

 

Κι απάνω εκεί δυο σύννεφα, λες κ’ είν’ ασπροντυμένοι

Αγγέλοι, που με τ’ ανοιχτά φτερά τους σταματήσαν

κ’ ήβραν τη γη τόσ’ όμορφη και τόσο ευτυχισμένη,

που εμείναν και τον ουρανό γι’ απόψ’ ελησμονήσαν…

 

Είναι δυνατόν να μη φέρει στο νου μας το Γαρδίκι;

 

Τον νερόμυλο κατασκεύασε ο Θύμιος  Μπαρπάτσης το 1850 και από τότε λειτούργησε ως το 1960, όχι όμως αδιάλειπτα. Το 1946 λόγω καταστροφών σταμάτησε η λειτουργία του, το 1950 όμως, οι γιοι του Γιάννος και Σπύρος αφού τον επισκεύασαν, κατάφεραν να τον δουλέψουν και πάλι. Ο νερόμυλος  αποτελούνταν από 3 μέρη: το αλεστικό μέρος, όπου άλεθαν καλαμπόκι και σιτάρι, το μαντάνι, και την ντριστύλα ή ντριστέλα ή νεροτριβή.

Η δέση ήταν το μέρος του μύλου που  «έπιανε» τα  νερά της Βίστριζας και τα διοχέτευε  στο αυλάκι, απ’ όπου κατέληγαν στο κανάλι. Το κανάλι ήταν σαν ένα μεγάλο χωνί, πλατύτερο  στην είσοδο και στενότερο στην έξοδο, ώστε να αυξάνει την πίεση του νερού που έπεφτε. Η έξοδος του καναλιού ονομαζόταν σφούνι και είχε διάμετρο περίπου 0,30 εκ. Η πίεση του νερού που έπεφτε εξαρτιόταν από την ποσότητα του νερού, τη διάμετρο του σφουνίου και το ύψος του καναλιού. Το ζουριό βρισκόταν στη βάση του μύλου και εκεί συγκεντρωνόταν το χρησιμοποιημένο νερό. Αν κάποιος περαστικός ήθελε νερό, ο Μπαρπάτσης του έλεγε χαρακτηριστικά «στο ζουριό, στο ζουριό».

Το καθένα από τα τρία μέρη του νερόμυλου (μύλος, μαντάνι, νεροτριβή) είχε δικό του κανάλι και ανάλογα με τις ανάγκες και την ποσότητα του νερού δούλευαν το ένα, τα δύο ή και τα τρία μαζί. Το μαντάνι ήταν μια ξύλινη κατασκευή που λειτουργούσε με  νερό και χρησίμευε για το μαντάνισμα (πύκνωση) των μάλλινων υφαντών.

Μέσα στη ντριστύλα με την περιστροφή του νερού έπλεναν τις φλοκάτες, τις βελέντζες, τις κάπες κ.α.

Η δουλειά του μυλωνά δεν ήταν καθόλου εύκολη. Έπρεπε  συχνά να περπατά μέσα στην κακοκαιρία και να φτιάχνει τη νεροδεσιά, που συχνά χαλούσε από την κατεβασιά του νερού. Μεγάλος βραχνάς ήταν επίσης και το αυλάκι. Το χειμώνα, λόγω της ποσότητας του νερού, ο μυλωνάς φρόντιζε ώστε να μην ξεχειλίζει και το καλοκαίρι μάζευε όλο το νερό «με τη γλώσσα», που λένε, για να μην χάνεται σταλιά και σταματάει να δουλεύει ο μύλος. Λόγω αυτής της ταλαιπώριας βγήκε και η φράση «καθένας με τον πόνο του και ο μυλωνάς τ’ αυλάκι του». Δύσκολη, επίσης, στιγμή για τον μυλωνά ήταν και το ξάγιασμα. Ξάι λεγόταν το αλεστικό δικαίωμα  που έπαιρνε ο μυλωνάς για την μετατροπή του καλαμποκιού ή σιταριού σε αλεύρι και το παρακρατούσε πάντα σε καρπό(όχι σε αλεύρι). Όλοι αντιμετώπιζαν με καχυποψία το ξάγιασμα(όχι άδικα πολλές φορές), γι’ αυτό ο Μπαρπάτσης έλεγε και κανένα καλαμπούρι για να ελαφρώσει την ατμόσφαιρα, την ώρα που έπαιρνε το ξαγιαστήρι για να γεμίσει την αλευροκασέλα. Τότε πάντα άκουγε και τα σχόλια των «πελατών» του «βαριαξάισες Γιάννο μ’» και άλλα παρόμοια.

Για τον νερόμυλο αυτό, που δούλεψε για πάνω από έναν αιώνα, σήμερα, δεν ξέρω να πω αν υπάρχουν έστω και τα ερείπιά του για να μας θυμίσουν κάτι από εκείνες τις εποχές…

 

Νοσταλγώ τις εποχές χωρίς βέβαια να τις έχω ζήσει. Βλέπω τους ανθρώπους ότι πονούσαν τον τόπο τους και έκαναν ότι μπορούσαν για ένα καλύτερο αύριο. Είχαν  αρχές, ιδανικά και αξίες. Είχαν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους, o ένας στήριζε τον άλλον, υπήρχε αλληλεγγύη. Υπήρχε οικογένεια. Υπήρχε ψυχική ηρεμία και ολιγάρκεια.
Όλα αυτά φαίνονται σε εμάς λόγια ενός παραμυθιού. Ποτέ δεν ζήσαμε έτσι και δεν πρόκειται να ζήσουμε, εκτός και αν τα πράγματα γίνουν ακόμα πιο άσχημα και δύσκολα από ότι είναι, ώστε να επιστρέψουμε στα χωριά μας και να ζήσουμε όπως πρέπει. Έχουμε χάσει το νόημα της ζωής σε καιρούς καταναλωτικούς χωρίς κανένα ιδανικό, ή μάλλον ένα μόνο. TO ΧΡΗΜΑ… Το οποίο ιδανικό μας το πετύχαμε και με το παραπάνω. Χρεοκοπήσαμε ως κράτος.

 

Ζούσα στο Γαρδίκι μέχρι το 1998 καθημερινά και τώρα πια πολλές φορές έχω γυρίσει πίσω την σκέψη μου και έχω ‘πει ιστορίες στο γιό μου από εκείνα τα χρόνια. Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που μεγάλωσα στο Γαρδίκι και που μπορώ να πηγαίνω συχνά τα παιδιά μου! Όμως το Γαρδίκι των δικών μου παιδικών χρόνων ήταν πιο όμορφο, πιο μαγικό. Δεν είχαμε πολλά παιχνίδια αλλά παίζαμε υπέροχα. Τα παιχνίδια τα φτιάχναμε μόνοι μας στις αλάνες και στις πλατείες. Γυρίζαμε όλο το χωριό από άκρη σε άκρη. Δεν υπήρχε κανένας φόβος γιατί όλοι είμασταν γνωστοί, όλοι ήταν «θείοι» και «θείες».

Υπήρχαν φιλίες δυνατές που μπορεί με τα χρόνια να χαθήκαμε αλλά πιστεύω ότι όλοι έχουμε μια γλυκιά ανάμνηση στην καρδιά μας. Στο δημοτικό οι εκδρομές ήταν στην Μπαρτσοτσόραχη και μια φορά στο Παλαιοχώρι! Κάθε 28η Οκτωβρίου και 25η Μαρτίου φορούσαμε παραδοσιακές στολές και καταθέταμε στεφάνι και λέγαμε ποιήματα στο Ηρώο της Παναγίας. Θυμάμαι στο σχολείο το χειμώνα μαζευόμασταν γύρω-γύρω από την ξυλόσομπα και ζεσταινόμασταν. Επίσης γύρω-γύρω από τη σόμπα βάζαμε τα αλουμινόχαρτα με το κολατσιό του καθενός να είναι ζεστά. Δεν μας ένοιαζε ποτέ τι φορούσε ο καθένας ή τι είχε . Είμασταν όλοι ίδιοι! Την άνοιξη ερχόντουσαν και τα παιδιά που οι γονείς τους είχαν ζώα και έμεναν το χειμώνα στην Στυλίδα η στην Λαμία και η παρέα μεγάλωνε. Παιχνίδια όλη την ημέρα και μια φύση που σε μάγευε.

Όλος μας ο κόσμος το Γαρδίκι! Έτσι με μαγεύει και τώρα αυτή η φύση κάθε φορά που περνάω τα κανάλια. Θεωρώ ότι έχουμε ένα υπέροχο χωριό και πρέπει να βοηθήσουμε όλοι να διατηρηθεί ζωντανό και για τα παιδιά μας. Ευχαριστώ πολύ που μου δώσατε την ευκαιρία να μιλήσω για το χωριό μας και εύχομαι καλή χρονιά σε όλους, υγεία και το 2011 να έχει λίγη από την μαγεία των παιδικών μας χρόνων!!!

 

Χαίρομαι αρκετά που μου δίνεται η ευκαιρία να εκφράσω τη γνώμη μου γι’ αυτό το θέμα!
Ο περίπατος στο δάσος στο Γαρδίκι ήταν πάντα για μένα μια ξεχωριστή εμπειρία. Από μικρή που πήγαινα στο δάσος συχνά, μου έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση όλα όσα έβλεπα, όπως την Αγία Παρασκευή, τον Άγιο Γεώργιο, το νερόμυλο στη ράχη, τη βρύση και το καλύβι της Βαγγέλως, που δεν κρύβω ότι με τρόμαζε πολύ…

Έχω τολμήσει να πάω ακόμα και νύχτα βόλτα στο δάσος, μαζί με φίλους βέβαια, για να δοκιμάσω το θάρρος μου. Η εμπειρία ήταν μοναδική. Το μόνο που έβλεπα ήταν μαύρες σκιές από έλατα, καρυδιές και καστανιές και το μόνο που ένιωθα ήταν δέος και φόβος αφού από το μυαλό μου περνούσαν όλες οι τρομακτικές ιστορίες που είχα ακούσει μέχρι τότε.
Πλέον ο πρωινός περίπατός μου στο δάσος, μου προσφέρει χαλάρωση, γαλήνη, ηρεμία και ψυχική ξεκούραση.  Οι εικόνες που αντικρίζω κάθε φορά που πάω στο δάσος, αποτυπώνονται σαν φωτογραφίες στη μνήμη που και αποτελούν για μένα πηγή εμπνευσης και δημιουργίας, όπως και ολόκληρο το χωριό μας.

Τελικά το δάσος στο Γαρδίκι μπορεί να προκαλέσει πολλά και διάφορα συναισθήματα, αλλά και να προσφέρει ξεκούραση από την καθημερινότητα και την οποιαδήποτε πίεση, που μπορεί να έχει κανείς!

Advertisements

Read Full Post »

Δημοσιεύουμε τα παλιά ονόματα των χωριών της περιοχής μας. Πολλές φορές τα έχουμε ακούσει να τα αναφέρουν οι γεροντότεροι και συνήθως αναρωτιόμαστε που να βρίσκονται αυτά τα χωριά. Κι όμως είναι δίπλα μας! Η αλλαγή των ονομάτων δεν έγιναν σ’ όλα τα χωριά και τις πόλεις την ίδια χρονική περίοδο. Άρχισε να αλλάζουν τα πρώτα τουρκογενή ονόματα με την δημιουργία του Ελληνικού Κράτους, και συνεχίστηκε μέχρι τη δεκαετία του 1970.

ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Παλιό όνομα  – Νέο όνομα – έτος αλλαγής

Βαρυμπόπη – Μακρακώμη – 1916

Γυφτοχώρι – Καλλιθέα  –  1915

Δαϊτσά – Αγριλιά – 1927

Δερβέν Καρυά  – Μοσχοκαρυά – 1927

Δίλοφο  – Αγιος Σώστης – 1971

Ζέλ – Ζηλευτόν – 1927

Ζημιανή –  Δίκαστρον –  1927

Ζητούνι – Λαμία – 1833

Κούρνοβο – Τρίλοφον –  1957

Λάλα –  Ροδωνιά – 1927

Λιάσκοβο – Μεσοχώρι – 1927

Μάκρυσι –  Μάκρη – 1927

Μούστροβο  – Περιβόλιον – 1927

Μπεκί -Σταυρός  –  1927

Μπουγομήλα – Αργυροχώρι – 1926

Μπρούφλιανη – Δίλοφον – 1927

Πέρα Κάψη – Τυμφρηστός – 1929

Πρεβενίκος  – Σκαμνός – 1927

Πύργος – Πτελέα – 1962

Ρηγόζαινο –  Καπνοχώρι – 1927

Σαραμουσακλή – Ροδίστα – 1930

Σέλιανη – Μάρμαρα – 1927

Σμόκοβο – Πύργος – 1927

Σπόρλια –  Πτελέα – 1930

Στάγια – Πλάτανος – 1957

Τσερνοβίτι –  Παλιοκερασιά – 1927

Τσοπανλάτες – Λυγαριά – 1920

Χαλίλη – Μεσοποταμιά  – 1930

Χομήριανη – Πέρα Ανατολή – 1927

Χωμήριανη  – Εδώθε Δάφνη – 1927

Αγα – Σπερχειαδα

Κουκουβίστα -Καλοσκοπή

Μουσουνίτσα – Αθανάσιος Διάκος

Στίστα-Σιτίστα – Γραμμένη Οξυα

ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ (Κράβαρα)

Άμπλιανη – Σταυροπήγιο

Κολοσύρτης – Μηλιά

Γρανίτσα – Ανθόφυτο

Βελβίτσαινα – Παλαιόπυργος

Μεγάλη Λομποτινά – Άνω Χώρα

Μικρή Λομποτινά – Κάτω Χώρα

Κοζίτσα – Αμπελακιώτισσα

Βονόρτα – Κάτω Πλάτανος

Σινίστα – Περδικόβρυση

Σέλψα – Δασελάκι

Αρτοτίβα – Αχλαδόκαμπος

Βετολίστα – Τερψιθέα

Ελατσού – Ελατού

Βοϊτσά – Ελατόβρυση

Εν Γαρδικίω

Read Full Post »